'Een gezonde wijk voor mens en natuur'

'Een gezonde wijk voor mens en natuur'

Alphen aan den Rijn kent een enorme woningbehoefte. Wachtlijsten van acht tot negen jaar zijn momenteel de norm. Tot voor kort stelde de provincie Zuid-Holland dat Alphen aan den Rijn geen woningen aan de buitenranden mocht bouwen en dat het probleem binnenstedelijk opgelost moest worden. Daar lijkt echter verandering in te komen na het advies van voormalig deltacommissaris Wim Kuijken aan minister De Jonge van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Alphen aan den Rijn mag een plan voor 5.500 woningen in de Gnephoek uitwerken.

Visie Gnephoek
Wethouder Gerard van As beseft zich dat Alphen aan den Rijn in het Groene Hart ligt en zorgvuldig met de ruimte om moet gaan. “We kunnen er niet omheen dat de vraag naar ruimte voor onder andere wonen, werken, mobiliteit, recreatie, energie, klimaat en natuur groeit en er een grens zit aan binnenstedelijk bouwen. Daarom hebben we onderzocht hoe we de gemeente op een verantwoorde manier verder kunnen ontwikkelen tot een gezonde leefomgeving voor mensen en de natuur, waarbij we de biodiversiteit vergroten. Nu is het alleen grasland, straks een gebied waar het goed toeven is voor weidevogels en andere diersoorten die bijna uit de omgeving verdwenen zijn. Ook maken we het gebied toegankelijk voor recreatie, waarbij fiets- en wandelpaden de stadsrand en het buitengebied verbinden met de bestaande stad. Een ander belangrijk uitgangspunt is dat 60% van de woningen die in de Gnephoek gebouwd gaan wonen, betaalbaar is voor doelgroepen met lage- en middeninkomens.”

Masterplan Gnephoek
Als er groen licht wordt gegeven, dan zal er over een aantal jaren gefaseerd gebouwd gaan worden. Uiteindelijk zal de wijk zo’n 12.000 inwoners krijgen. Bijna net zo groot als Boskoop. Hoe zorg je er dan qua inrichting en voorzieningenniveau voor dat het een wijk wordt waar het aantrekkelijk wonen is en waarbij je een leefbare omgeving en gemeenschap hebt? Dat is de uitdaging waar het gemeentebestuur voor staat.

Voorzieningen in de wijk
Volgens burgemeester Liesbeth Spies is aandacht voor de fysieke inrichting belangrijk om te zorgen dat de nieuwe wijk zo veilig mogelijk wordt. “In de jaren zeventig zijn er veel wijken op een andere manier gebouwd, waarbij bebouwing en straten volgens een minder overzichtelijke structuur zijn aangelegd. In die wijken heb je slecht overzicht en zie je niet wat er bij de buren aan de hand is. Daar willen we nu niet naartoe. Iedereen die straks in de Gnephoek komt te wonen, moet daar goed kunnen wonen en zich veilig voelen.”
“Er wordt veel gesproken over een participatie samenleving”, vult wethouder Anouk Noordermeer aan. “Dat is de manier waarop we toekomstproof kunnen zijn als het gaat om zorg. Je zou dat kunnen stimuleren door jong en oud samen te brengen. Denk aan hofjeswoningen waar zorg geboden kan worden. Waar we naar streven is een gemêleerde wijk, waar sociale cohesie ontstaat.” Volgens Van As komen iedere dag 20.000 mensen onze gemeente binnen om hier te werken. “Als je hen een kans kunt bieden om hier te komen wonen, haal je veel mobiliteit van de weg. En je haalt extra consumenten binnen, wat goed is voor de lokale economie. De nieuwe wijk kan aan dit streven bijdragen.” Spies vult aan: “Het is toch geweldig om op de fiets of lopend naar je werk toe te gaan.”

'Iedereen die straks in de Gnephoek komt te wonen, moet daar goed kunnen wonen en zich veilig voelen'

“Gezien het aantal inwoners dat daar kan komen te wonen, krijg je er een hele gemeenschap bij”, zegt wethouder Gert Jan Schotanus. “Het wordt echt groot. Voordeel is dat je van scratch af aan kunt beginnen. Wat heb je nodig aan openbare ruimte om te spelen en te sporten? Wat heb je nodig aan sociale voorzieningen, zoals een multifunctionele accommodatie en scholen? Wat heb je nodig aan gezondheidsvoorzieningen? Je kunt niet verwachten dat ze naar de huisarts in het centrum van Alphen aan den Rijn gaan. Dat zijn interessante vraagstukken die dan gaan spelen als we groen licht krijgen.”
“In zo’n nieuwe wijk moet ook wat te beleven zijn”, vindt Noordermeer. “Kinderen moeten ergens muziek kunnen maken of een mooie voorstelling zien. Ik denk aan een buurthuis waar je dan een aantal lessen laat geven vanuit Parkvilla. Leefbaarheid is zo belangrijk. Het moet als je eigen buurt voelen en dat je niet voor alles ergens anders naartoe moet.”

Klimaatbestendig
Dat het een energieneutrale wijk moet worden, staat als een paal boven water. Wethouder Gert van den Ham wijst op het belang van klimaatbestendig. “We moeten veel doen aan vergroenen om hitte, water en droogte op een goede manier te vangen. Deze wijk willen we zo inrichten, dat regenbuien tot 120 mm in het gebied kunnen worden opgevangen, vastgehouden en vertraagd afgevoerd.”

Hoog ambitieniveau voor bouwen in de Gnephoek

De vanzelfsprekendheid waarmee huidige wijken worden gebouwd, moet volgens Van den Ham losgelaten worden. “We streven in de Gnephoek naar circulaire gebiedsontwikkeling. Dit kan bijvoorbeeld door toepassing van natuurlijke bouwmaterialen in plaats van steen, beton en cement of hergebruik van materialen. Bij de inrichting van deze wijk gaan we ook rekening houden met toekomstige ontwikkeling op het gebied van duurzame mobiliteit.”

Mobiliteit
De opgave voor mobiliteit is enorm groot. Een wijk toevoegen aan de bestaande omgeving is één, maar een visie neerleggen voor een mobiliteitsconcept is twee. Wethouder Relus Breeuwsma ziet bij de ontwikkeling van de Gnephoek een aantal kansen. “Het is een uitdaging om ervoor te zorgen dat de nieuwe wijk goed aangesloten wordt op het bestaande infrastructuur netwerk. Belangrijkste is dat iedereen binnen 15 minuten fietsen bij het station of een R-net halte kan komen. Dat draagt bij aan het verminderen van de automobiliteit.” Nadenken over de inrichting van nieuwe wijken, of dat nou de Gnephoek is of een ander gebied, vanuit het perspectief van degene(n) die de wijk gaan gebruiken, is niet meer dan logisch. Je voegt immers nieuwe delen aan je stad toe. Van belang is dat de onderzoeken goed uitgevoerd worden, zodat volgend jaar voor de zomer definitief groen licht gegeven kan worden en het Masterplan Gnephoek afgerond kan worden.


Reacties